• دوشنبه 17 آبان 1400 :: 08:29

موارد استفاده و خاصیت گیاه دارویی گل گاوزبان Viper,s bugloss

گیاهان دارویی

گل گاوزبان Viper,s bugloss

موارد مصرف گل گاوزبان

نام علمی گیاه:Echium amoenum
نام انگلیسی:Viper,s bugloss
نام فارسی: گل گاوزبان ایرانی

اثرات درمانی : قسمت های مورد استفاده ی گل گاوزبان،گل،برگ و سرشاخه های گلدار آن است.این گیاه دارای اثرات درمانی نرم کننده،عرق آور، مدر،آرامبخش و کم کننده ی سموم خون است.گل گاوزبان باعث تقویت عملکرد کلیه،کنترل بی اختیاری ادرار، رفع احتقان و تورم کلیه می شود.مصرف حداقل 5 تا 7 روز از دمکرده ی 70 گرم گل گاوزبان در نیم لیتر آب به میزان 2 تا 3 فنجان در صبح و عصر اثرات درمانی نام برده را اعمال می کند (8).این اثرات مربوط به وجود اسیدهای چرب غیراشباع در گیاه است.اسید گاما لینولئیک موجود در گل گاوزبان دارای اثرات فیزیولوژیک زیادی مثل حفظ غشاء سلول و تنظیم متابولیسم کلسترول، کاهش LDL سرم خون، بهبود زخم و التهاب و بهبود بیماری های پوستی می باشد.تأثیر خوراکی این گیاه نیز در صورت مصرف مداوم بعد از 5 تا 7 روز ظاهر می شود (9).از نظر طب سنتی گل و برگ این گیاه با طبیعت گرم دارای اثر نشاط آور،مقوی عمومی و شاداب کننده ی رخسار می باشد.از قسمت گل این گیاه در ساخت شربت سرماخوردگی استفاده می شود و همچنین برگ پخته ی آن به صورت اسفناج مصرف می گردد.مصرف گل گاوزبان به همراه مخلوط با لیموعمانی برای کاهش ضربان قلب مناسب است (10).

مکانیسم اثر گل گاوزبان

آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر :

تحقیقات نشان می دهد،عصاره ی آبی گل گاوزبان دارویی مؤثر و بی خطر برای درمان بیماران مبتلا به اختلال وسواسی- اجباری می باشد (11).اثر هیپولپیدمیک فلاونوئیدهای موجود در در گل گاوزبان و قابلیت از بین بردن رادیکال های آزاد و خواص آنتی اکسیدانی نیز طی مطالعات مختلف نشان داده شده است.ترکیبات قلیایی،گلیکوزید پیرولیزیدین و لیپیدهای مفید موجود در بخش های مختلف گل گاوزبان دارای فعالیت آنتی اکسیدانی،حفاظت کننده ی مخاط معده،کاهش دهنده ی قند خون و خواص تعدیل کننده ی عوارض قلبی- عروقی آن تأیید شده است (15-12).گل گاوزبان از مهمترین گیاهان دارویی در طب سنتی ایران به شمار می رود و گل های آن دارای اثرات ضد التهابی، ضد دردی، ضد اضطراب و ضد افسردگی می باشد.و در تحقیقات ثابت شده است که این گیاه حاوی مقادیر زیادی فلاونوئید است که با اتصال به گیرنده های بنزودیازپینی می تواند اثرات مشابه آن ها ایجاد نماید.همچنین برطرف کننده ی تپش قلب بوده و در بیماران کلیوی مؤثر می باشد و اثرات ضد میکروبی و ضد سرطانی آن به اثبات رسیده است (13،16).مطالعات نشان می دهد که لینولئیک اسید موجود در گل گاوزبان سبب افزایش وزن و رزمارینیک اسید سبب اثرات ضد دیابتی در موش های صحرایی شده و قادر است قند خون موش های دیابتی را کاهش دهد.بنابراین این گیاه با ترکیبات آنتی اکسیدانی از طریق مقابله با استرس اکسیداتیو ناشی از هیپرگلیسمی دیابتی،در بهبود این بیماری مؤثر باشد (17،18).

فارماکوکینتیک گل گاوزبان

ترکیبات اصلی و دارویی این گیاه :

گلبرگ های گیاه گاوزبان دارای مقادیر مختلفی از فلاونوئیدها،ساپونین،ترکیبات پلی فنولی،ترکیبات آنتی اکسیدانی،موسیلاژ و مقادیر جزیی آلکالوئید (از نوع پیرولیزیدین)، اسید چرب امگا 3 و امگا 6 می باشد.وجود ترکیباتی از قبیل نیترات پتاسیم و نمک های کلسیمی نیز در این گونه به اثبات رسیده است (3-1).همچنین گل گاوزبان ایرانی منبع غنی از رزمارینیک اسید است (4).این گیاه منبع غنی از اسیدهای چرب ضروری (EFA) و گروه اسیدهای امگا یا اسید گاما لینولنیک (GLA) می باشد (5،6).فیتواسترول ها به مقدار زیاد در روغن های گونه ی گیاهی از جمله جنس گل گاوزبان (Echium) یافت می شود.همچنین بتا- سیتواسترول و کمپسترول به عنوان استرول های اصلی شناسایی شده اند (7).بررسی آزمایشگاهی عصاره ی این گیاه، دارا بودن قند،فلاونوئیدهای متصل به قند،گلیسیرول و ویتامین E را تأیید نموده است (5).

هشدار ها گل گاوزبان

احتیاط مصرف در این گیاه :

این گیاه به دلیل داشتن ترکیبات آلکالوئیدی برای زنان باردار مضر می باشد.همچنین استفاده ی بیش از حد از گل گاوزبان با دوزهای بالا سبب آسیب به سلول های کبدی می شود

منبع : سایت دارویاب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *